Ürtiker (Kurdeşen)

Halk arasında kurdeşen ya da dabaz olarak da bilinen ürtiker çocuklarda görülen, ciltte ortaya çıkan kaşıntılı, kabarık ve halkalar şeklinde olan döküntülü bir hastalıktır. Her beş çocuktan birinde ve astım alerjik nezle gibi alerjik hastalığı olan çocukların %50’sinde hayatları boyunca ürtiker gelişme riski vardır. Bazen dudakta ve dilde şişmeler, el bileğinde ve ayak bileğinde anjiyoödem dediğimiz şişmeler görülebilir. Çocuklarda genellikle 1-2 hafta içinde düzelir. Bir anda tüm vücutta kaşıntı ve kızarıklık şeklinde belirmesi ve tüm vücudu etkileyebilmesi nedeniyle aileleri endişelendiren bir hastalıktır. Doğru teşhis ve tedavi ile sonuç yüz güldürücüdür.

Ürtiker (Kurdeşen) Nasıl Gelişir?

Besinler ya da ilaçlara karşı alerjisi olan çocuklarda bu alerjenlere maruz kalındığında vücutta IgE denilen antikorlar bu alerjenleri tanıyarak mast hücresi dediğimiz hücrelere yapışır. Enfeksiyon, bazı gıdalar, soğuk, kaşıntı yapıcı ve kızarıklık oluşturucu maddeler salınır. Bu maddeler de ciltte kaşıntı ve kızarıklık yaparak oluşturabilir.

Ürtiker (Kurdeşen) Nedenleri Nelerdir?

En sık sebep besinlere bağlı ve özellikle besinlerdeki katkı maddelerine bağlı gelişir. Besinlerden renkli sakız, şeker, çikolata, bakkaldan alınan süt, meyve suyu neden olabilir. Fıstık, fındık, meyveler de yapabilir. Domates, çilek ve kabuklu deniz hayvanlarına karşı alerji olmadan da yapabilir.
·  İlaçlar (Vitaminler dahil),
·  Enfeksiyonlar
·  Analjezikler,
·  Parazitler,
·  Romatizmal hastalıklar,
·  Stres, ,
·  Adet dönemleri,
·  Doğum kontrol ilaçları yapabilir.

Ürtiker (Kurdeşen) Teşhisi Nasıl Konulur?

Teşhis için öncelikli olarak detaylı bir tıbbi öykü alınması gerekir. Daha önce böyle bir döküntünün olup olmadığı, kaşıntının olup olmadığı, kullandığı ilaçlar, uygulanan tedaviler, vücuda sürülen ilaçlar, katkı maddesi olan gıdaların tüketimi, makatta kaşıntı olup olmadığı, döküntünün süresi gibi ayrıntılı bilgiler alınmalıdır. Çocukta böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı, romatizmalı hastalık ve tiroit hastalığı olup olmadığı sorgulanmalıdır.

Bu sorgulama sonrası çocuğun fiziki muayenesinde döküntünün karakteri değerlendirilir. 24 saat içinde düzelen döküntü varlığı, döküntü sonrasında morluk oluşup oluşmadığına bakılır. Önemli bir hastalık açısından muayene bulguları gözden geçirilir.

İlk defa olan ve çok ciddi ürtikeri olmayan çocuklara genelde bir tetkik yapmaya gerek yoktur. Ancak ciddi vakalarda veya nefes sıkışıklığına neden olan durumlarda ilk görüldüğünde de inceleme yapılmalıdır. Birden fazla tekrarlayan ürtikeri olan çocuklar mutlaka incelenmelidir.

Dikkatli alınmış bilgi, muayene bulguları ve gerekli durumlarda yapılan tetkikler sonucunda alerji ve immünoloji alanında uzman, deneyimli bir hekim kesin teşhisi koymaktadır.

Ürtiker (Kurdeşen) Tedavisi Var Mıdır?

Çok ciddi kaşıntı olursa hastanede enjeksiyon ile tedavi edilmelidir. Kaşıntı ciddiyetine göre tedavi edilmelidir. Antihistaminikler asıl tedavidir. Bütün ilaçlar mümkün olduğu kadar kesilmelidir.

Ürtiker (Kurdeşen) Sıklığı Nedir?

Çocuklarda hastanelerin aciline başvuruya neden olan en sık alerjik cilt rahatsızlığıdır. Her beş çocuktan birinde ürtiker gelişme riski vardır. Astım, alerjik nezle, egzama gibi alerjik hastalığı olan her iki çocuktan birinde mutlaka ürtiker gelişmektedir.

Ürtiker (Kurdeşen) Çeşitleri Nelerdir?

Akut ve kronik, fiziksel ve diğer nedenlerle oluşan ürtiker olmak üzere 4 çeşit vardır.

Akut ürtiker (Kurdeşen), 6 haftadan daha kısa süren ürtikere denir. Kronik ürtiker ise 6 haftadan daha uzun sürer.  İki ürtiker çeşidinin de gösterdiği bulgular aynıdır. İki ürtiker süre bakımından ayrılır. Ancak akut olanlar ve kronik ürtikerin nedenleri farklılık göstermektedir.

Ayrıca fiziksel ürtiker dediğimiz soğuğa bağlı, basınca bağlı, sıcağa bağlı, güneşe bağlı, titreşime bağlı ürtiker çeşitleri de vardır. Fiziksel denilmesinin sebebi dışarıdan maruz kalınan fiziksel olaylar sonucu ortaya çıkmasıdır. Diğer ürtikerler grubunda ise vücut ısısı artmasına bağlı, suya bağlı, temasa bağlı ve egzersize bağlı ürtikerler bulunmaktadır.

Ciddi Bir Rahatsızlık Mıdır?

Genelde hafif geçmekle birlikte bazen ciddi seyreder. Özellikle besin ve ilaç alerjilerinde nefes darlığı, tansiyonda düşme gibi belirtiler ortaya çıkabilir ve alerjik şok gelişebilir. Bu nedenle ciddi vakalarda mutlaka acil müdahalenin sağlanabileceği en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak gerekmektedir.

Hangi Ürtikerli Çocuk Hastanede İzlenmelidir?

Kaşıntı nedeniyle yaşam kalitesi çok bozulan çocuklar, vücudun büyük bir alanını ürtiker kaplayan, ürtikerle birlikte nefes darlığı, öksürük gibi bulgular olan, şuur durumunda değişme, şiddetli karın ağrısı ve kusma olan, aşırı anjiyoödem gelişen, dilde ve dudakta aşırı şişmeler, ciddi bir enfeksiyonu olan çocukların hastanede yatırılarak izlenmesi gerekir.

Ürtiker (Kurdeşen) ve Egzama Arasındaki Fark Nedir?

Tüm vücutta görülen ve halkalar şeklinde kızarıklık ve kaşıntı ile kendini gösterir. Genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve tekrarlamaz. Egzama ise bebeklik döneminde yüzde yanaklarda görülür. Yaş büyüdükçe eklem yerlerinde özellikle el ve ayak bileğinde dizlerin arkasında ortaya çıkmaya eğilimlidir. Banyodan sonra cilt kuruması sık gözlenir. Tekrarlayıcı dır.