Alerji Testi Öncesi Bilinmesi Gerekenler

Alerji testi öncesi bilinmesi gerekenler, yapılacak testin türüne göre değişebilir. Özellikle deri prick testi planlanıyorsa antihistaminik içeren bazı ilaçlar test sonucunu baskılayabilir. Buna karşılık kandan yapılan spesifik IgE testlerinde ilaçların etkisi farklıdır ve çoğu zaman deri testindeki gibi antihistaminik kesilmesi gerekmez.

Alerji testine hazırlık yalnızca ilaçları düzenlemekten ibaret değildir. Test günü aç olup olmamak, cilde krem sürülmesi, kullanılan burun spreyleri ve inhalerler, mevcut hastalıklar ve daha önce yaşanan alerjik reaksiyonlar da test planını etkileyebilir.

En önemli nokta, herhangi bir ilacı kendi kendinize bırakmamanızdır. Kullanılan ilacın adı, dozu ve hangi nedenle kullanıldığı alerji uzmanına bildirilmelidir. Deri testi öncesinde antihistaminiklerin ne kadar süre bırakılacağı ilaca göre değişebilmekle birlikte, hasta bilgilendirmelerinde sıklıkla yaklaşık 3–7 günlük bir süre önerilmektedir.

Alerji Testi Öncesi Hazırlık Neden Önemlidir?

Alerji testlerinin amacı yalnızca bir maddenin “pozitif” veya “negatif” çıkmasını görmek değildir. Test sonuçlarının kişinin şikâyetleri, geçmişte yaşadığı reaksiyonlar, maruz kaldığı alerjenler ve fizik muayene bulguları ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Örneğin antihistaminik kullanan bir kişide deri prick testindeki beklenen kızarıklık ve kabarıklık baskılanabilir. Bu durum gerçekte duyarlılık bulunan bir alerjenin testte yeterince yanıt oluşturmamasına neden olabilir. Bazı ilaçlar ise test sonucunu doğrudan değiştirmese bile test sırasında gelişebilecek bir reaksiyonun yönetimini etkileyebileceğinden önceden bilinmelidir.

Bu nedenle randevu öncesinde kullanılan tüm ilaçların, vitaminlerin, takviyelerin ve reçetesiz alınan soğuk algınlığı veya öksürük ilaçlarının bildirilmesi önemlidir.

Alerji Testinin Türüne Göre Hazırlık Değişir mi?

Evet. “Alerji testi” tek bir yöntemin adı değildir. Hastanın öyküsüne ve araştırılan alerjinin türüne göre deri prick testi, spesifik IgE kan testi, yama testi veya kontrollü yükleme testleri kullanılabilir.

Kandan spesifik IgE testinin önemli avantajlarından biri, antihistaminik nedeniyle deri testinin yapılamadığı bazı durumlarda kullanılabilmesidir. Yama testinde ise antihistaminikler genellikle sonucu bozmaz; ancak bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler değerlendirmeyi etkileyebilir.

Alerji Testi Öncesi Antihistaminikler Bırakılmalı mı?

Deri prick testi yapılacaksa çoğu antihistaminik ilacın testten önce bir süre kullanılmaması gerekebilir. Bunun nedeni antihistaminiklerin, test sırasında ölçülmek istenen histamin aracılı kızarıklık ve kabarıklığı azaltmasıdır.

ACAAI hasta bilgilendirmesinde deri testi öncesinde antihistaminiklerin genellikle 3–7 gün kullanılmaması önerilir. Ancak gerekli süre kullanılan antihistaminiğe göre değişir. Bazı ilaçların etkisi daha kısa sürerken bazı ilaçların deri testi üzerindeki baskılayıcı etkisi daha uzun olabilir.

Bu nedenle “bütün alerji ilaçları bir hafta önce bırakılır” şeklinde tek bir kural uygulamak doğru değildir.

Özellikle cetirizin, loratadin, desloratadin, feksofenadin gibi antihistaminikler ile bazı öksürük, grip ve soğuk algınlığı ilaçlarının içinde bulunan antihistaminik bileşenler dikkate alınmalıdır.

Bazı antidepresanlar ve antihistaminik etkisi bulunan başka ilaçlar da deri testi yanıtını baskılayabilir. Bu tür ilaçların doktor önerisi olmadan kesilmesi uygun değildir. İlacın devam edilmesinin gerekli olduğu durumlarda kandan spesifik IgE testi gibi alternatif yöntemler değerlendirilebilir.

Alerji Testi İçin Aç Gelmek Gerekir mi?

Standart deri prick testi için genellikle aç olmak gerekmez. Kişi normal şekilde yemek yiyebilir ve su içebilir. Kandan yapılan spesifik IgE testlerinde de çoğu durumda özel bir açlık hazırlığı gerekmez. Kandan alerji testi için genel olarak özel bir hazırlık gerekmemektedir.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır:

Besin yükleme testi, ilaç provokasyon testi veya başka özel bir işlem planlandıysa açlık gerekebilir.

Özellikle kontrollü besin yükleme testlerinde test öncesinde belirli süre yemek yenmemesi istenebilir. Açlık süresi yaşa, uygulanacak protokole ve merkezin uygulamasına göre belirlenmelidir.

Bu nedenle randevunuz yalnızca “alerji değerlendirmesi” olarak oluşturulduysa ve hangi testin yapılacağını bilmiyorsanız, aç kalmak yerine önceden merkeze danışmak daha doğru olur.

Deri Prick Testi Öncesi Cilde Krem Sürülür mü?

Deri prick testi genellikle ön kol veya sırt bölgesine uygulanır. Test günü bu bölgelere yoğun nemlendirici, yağ, losyon veya krem sürülmemesi tercih edilir.

Cilt üzerindeki ürünler test solüsyonlarının düzgün uygulanmasını zorlaştırabilir veya damlaların birbirine karışmasına neden olabilir. ASCIA hasta bilgilendirmesinde de deri testi öncesinde test uygulanacak alana nemlendirici ve benzeri ürünlerin kullanılmaması önerilmektedir.

Banyo yapmakta genellikle sakınca yoktur. Önemli olan test yapılacak bölgenin test sırasında temiz ve ürünlerden arındırılmış olmasıdır.

Aktif egzama, yoğun döküntü veya başka bir deri hastalığı varsa bu durum da önceden bildirilmelidir. Test yapılabilecek sağlıklı cilt alanı bulunmadığında veya cilt yanıtının güvenilir şekilde değerlendirilemeyeceği durumlarda kandan test tercih edilebilir.

Burun Spreyleri ve Astım İlaçları Alerji Testini Etkiler mi?

Bu konuda en sık yapılan hatalardan biri tüm alerji ve astım ilaçlarının testten önce bırakılması gerektiğini düşünmektir.

Steroid içeren burun spreyleri ve inhaler astım ilaçları genellikle deri prick testinin sonucunu baskılamaz. ACAAI, steroid burun spreylerinin ve astım ilaçlarının çoğu durumda deri testinden önce kullanılmaya devam edilebildiğini belirtmektedir.

Ancak burun spreyinin içinde antihistaminik bulunuyorsa durum farklı olabilir. Bu nedenle “burun spreyi kullanıyorum” demek yerine ilacın tam adının bildirilmesi daha doğrudur.

Astım ilaçlarının kendi kendine bırakılması özellikle uygun değildir. Kontrol altında olmayan astım, bazı alerji değerlendirmeleri ve özellikle yükleme/provokasyon testlerinin güvenli şekilde yapılmasını etkileyebilir.

Kandan Alerji Testi Öncesi İlaç Bırakmak Gerekir mi?

Kandan yapılan spesifik IgE testi, kandaki belirli alerjenlere karşı gelişmiş IgE antikorlarını ölçer. Bu nedenle antihistaminiklerin deri üzerindeki histamin yanıtını baskılaması, kandan spesifik IgE testini deri prick testindeki gibi engellemez.

Bu özellik özellikle antihistaminik tedavinin kesilemediği, yaygın egzaması bulunan veya deri testinin uygulanmasının uygun olmadığı bazı hastalarda avantaj sağlar. ASCIA da serum spesifik IgE testinin antihistaminik kullanan veya deri testini etkileyebilecek ilaçlarını bırakamayan kişilerde yapılabileceğini belirtmektedir.

Bununla birlikte kullanılan bütün ilaçların yine de doktor ve laboratuvar ekibine bildirilmesi gerekir. Aynı kan örneğinden alerji testi dışında başka tetkikler de yapılacaksa farklı hazırlık koşulları gerekebilir.

Çocuklarda Alerji Testi Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?

Çocuklarda alerji testi öncesindeki hazırlık prensipleri yetişkinlere büyük ölçüde benzerdir. Ancak çocuğun kullandığı öksürük şurupları, soğuk algınlığı ilaçları veya alerji şurupları özellikle sorgulanmalıdır. Çünkü aileler bu ürünleri her zaman “antihistaminik” olarak değerlendirmeyebilir.

Randevuya gelirken daha önce yapılmış alerji testlerinin, kan tahlillerinin ve varsa önceki reaksiyonlara ilişkin sağlık kayıtlarının getirilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.

Besin alerjisi düşünülüyorsa reaksiyonun hangi besinden sonra geliştiği, yaklaşık ne kadar tüketildiği, belirtilerin ne kadar sürede başladığı ve hangi belirtilerin görüldüğü mümkün olduğunca ayrıntılı hatırlanmalıdır.

İlaç alerjisi şüphesinde ise yalnızca “antibiyotik alerjisi” demek yerine ilacın ticari adı veya etken maddesi, reaksiyonun ne zaman geliştiği ve mümkünse olay sırasında çekilmiş fotoğraflar değerlendirme açısından yararlı olabilir.

Çocuk aç bırakılmamalıdır; standart deri veya kan testi için özel bir açlık talimatı verilmemişse normal beslenmesine devam edebilir. Ancak besin yükleme testi planlandıysa merkezin verdiği hazırlık talimatları uygulanmalıdır.

Alerji Testi Öncesinde Doktora Hangi Bilgiler Verilmelidir?

Test öncesi görüşmenin en önemli amacı, doğru testi doğru alerjenlerle planlamaktır. Çok sayıda alerjenin gelişigüzel test edilmesi yerine, kişinin öyküsüne göre klinik açıdan anlamlı alerjenlerin seçilmesi daha değerlidir.

Doktora kullanılan reçeteli ve reçetesiz ilaçların, antihistaminiklerin, burun spreylerinin, inhalerlerin, antidepresanların, kalp ve tansiyon ilaçlarının bildirilmesi gerekir. Daha önce yaşanan anafilaksi, nefes darlığı veya ciddi ilaç ve besin reaksiyonları da özellikle belirtilmelidir.

Beta bloker olarak bilinen bazı kalp ve tansiyon ilaçları deri testini doğrudan baskılamasa da ciddi bir reaksiyon gelişmesi halinde kullanılan adrenalin tedavisinin etkisini değiştirebilir. Bu nedenle bu ilaçların kullanımı mutlaka test öncesinde değerlendirilmelidir; ilaç kesinlikle kendi kendine kesilmemelidir.

Alerji Testi Hangi Durumlarda Ertelenebilir?

Basit bir deri prick testi birçok kişide güvenle yapılabilse de bazı durumlarda testin zamanı veya uygulanacak yöntem değiştirilebilir.

Özellikle ciddi şekilde kontrolsüz astım, test günü belirgin solunum sıkıntısı, akut hastalık veya yüksek ateş, test yapılacak bölgede yaygın aktif dermatit ve kullanılan ilaçların test sonucunu güvenilir şekilde değerlendirmeyi engellemesi durumlarında hekim test planını yeniden değerlendirebilir.

Kontrollü besin veya ilaç yükleme testlerinde değerlendirme daha da önemlidir. Örneğin mevcut astım, alerjik rinit veya egzama belirtilerinin kontrolsüz olması ortaya çıkabilecek belirtilerin yorumlanmasını zorlaştırabilir. AAAAI, oral besin yükleme testlerinde kronik alerjik hastalıkların mümkün olduğunca kontrol altında olmasını önermektedir.

Daha önce ciddi anafilaksi geçirmiş olmak da mutlaka bildirilmelidir. Bu durum her zaman test yapılamayacağı anlamına gelmez; ancak test türünün, zamanının ve güvenlik koşullarının uzman tarafından belirlenmesini gerektirir.

Alerji Testi Sonucu Tek Başına Tanı Koydurur mu?

Hayır. Bu nokta alerji testleri hakkında bilinmesi gereken en önemli konulardan biridir.

Pozitif bir alerji testi, her zaman kişinin o maddeyle karşılaştığında klinik olarak alerjik reaksiyon yaşayacağı anlamına gelmez.

Örneğin bir besine karşı spesifik IgE saptanması o besine karşı “duyarlanma” olduğunu gösterebilir. Ancak kişinin söz konusu besini sorunsuz tüketiyor olması durumunda yalnızca test sonucuna dayanarak besinin diyetten çıkarılması doğru olmayabilir.

Aynı şekilde negatif bir test de her türlü alerjik hastalığı yüzde 100 dışlamaz. Test sonucu; kişinin öyküsü, belirtilerin ortaya çıkış zamanı, maruziyet şekli ve doktor muayenesi ile birlikte yorumlanmalıdır. ACAAI ve diğer alerji rehberleri de deri veya spesifik IgE testlerinin klinik öyküden bağımsız yorumlanmaması gerektiğini vurgulamaktadır.

Alerji Testi Öncesi Kısa Kontrol

Randevudan önce kullandığınız bütün ilaçların adını not etmek, daha önce yapılmış tetkikleri yanınıza almak, yaşadığınız reaksiyonların ne zaman ve hangi koşullarda geliştiğini hatırlamak ve deri testi planlanıyorsa test yapılacak bölgeye krem sürmemek hazırlığın en önemli parçalarıdır.

Antihistaminik kullanıyorsanız kaç gün önce bırakmanız gerektiğini randevuyu planlayan sağlık ekibinden öğrenin. Doktorunuz önermeden reçeteli bir ilacı bırakmayın.

Standart deri prick veya spesifik IgE kan testi yapılacaksa çoğu durumda aç gelmeniz gerekmez. Ancak besin veya ilaç yükleme testi gibi özel bir işlem planlanıyorsa size verilen hazırlık talimatları önceliklidir.

Alerji Testi Öncesi Sık Sorulan Sorular

Alerji testi yapılacağı gün kahvaltı yapılabilir mi?

Standart deri prick testi ve kandan spesifik IgE testi için genellikle kahvaltı yapılabilir. Aç gelmek çoğunlukla gerekli değildir. Ancak besin yükleme veya bazı özel provokasyon testlerinde açlık istenebileceğinden merkezin verdiği talimat uygulanmalıdır.

Antihistaminik kullanırken kandan alerji testi yapılabilir mi?

Çoğu durumda evet. Antihistaminikler deri prick testindeki deri reaksiyonunu baskılayabilirken kandan ölçülen spesifik IgE düzeyini aynı mekanizmayla baskılamaz. Bu nedenle antihistaminik bırakılamayan bazı hastalarda kandan alerji testi tercih edilebilir.

Soğuk algınlığı ilaçları deri alerji testini etkileyebilir mi?

Evet. Bazı soğuk algınlığı, öksürük ve grip ilaçlarının içerisinde antihistaminik bulunabilir. Bu nedenle yalnızca “alerji ilacı” olarak bilinen ürünler değil, testten önce kullanılan tüm reçetesiz ilaçlar da bildirilmelidir.

Alerji testi öncesi krem veya nemlendirici kullanılabilir mi?

Deri prick testi uygulanacak ön kol veya sırt bölgesine test günü krem, yağ veya yoğun nemlendirici sürülmemesi tercih edilir. Bu ürünler alerjen damlalarının uygulanmasını zorlaştırabilir.

Çocuklarda kullanılan alerji şurubu testten kaç gün önce bırakılır?

Süre şurubun içindeki antihistaminik etken maddeye göre değişir. Deri prick testi öncesinde antihistaminikler için genel olarak 3–7 günlük aralıklar kullanılabilse de kesin süre çocuğun kullandığı ilaca göre doktor tarafından belirlenmelidir.

Alerji testi öncesi antibiyotik bırakılmalı mı?

Antibiyotiklerin çoğu standart deri prick testindeki histamin yanıtını antihistaminikler gibi baskılamaz. Sadece alerji testi yapılacağı için devam eden antibiyotik tedavisi kendi kendine kesilmemelidir. Eğer değerlendirme antibiyotiğin kendisine karşı gelişen olası ilaç alerjisi için yapılıyorsa test zamanlaması ve kullanılacak yöntem alerji uzmanı tarafından ayrıca planlanmalıdır.

Testten Önce Doğru Hazırlık Testin Değerini Artırır

Alerji testinden doğru bilgi elde edebilmek için yapılacak testin türünün önceden bilinmesi ve hazırlığın buna göre yapılması önemlidir. Özellikle deri prick testinde antihistaminikler, bazı ilaçlar ve test bölgesine uygulanan ürünler sonucu etkileyebilir. Buna karşılık kandan spesifik IgE testlerinde hazırlık daha farklıdır.

En güvenli yaklaşım; kullandığınız ilaçları eksiksiz bildirmek, herhangi bir ilacı kendi kararınızla bırakmamak ve size verilen test hazırlık talimatlarına uymaktır. Alerji testi sonucunun da tek başına değil, belirtiler ve klinik öyküyle birlikte bir alerji uzmanı tarafından değerlendirilmesi doğru tanı ve tedavi planlaması açısından önem taşır.