Çocuklarda hardal alerjisi, bağışıklık sisteminin hardal tohumundaki belirli proteinlere karşı IgE aracılı reaksiyon geliştirmesidir. Hardal sosu, tohum, toz veya hardal içeren bir yemek tüketildikten sonraki dakikalarda ağızda kaşıntı, kurdeşen, dudak şişmesi, karın ağrısı, kusma, öksürük ya da hırıltı görülebilir. Bazı çocuklarda boğaz şişmesi, dolaşım bozukluğu ve anafilaksi gelişebilir.
Hardalın acı ve yakıcı tadı, ağız veya burunda alerji olmadan yanma ve sulanmaya neden olabilir. Bu irritan etki özellikle keskin soslarda beklenebilir ve tek başına bağışıklık aracılı alerji kanıtı değildir. Buna karşılık küçük miktarla tekrarlayan kurdeşen, şişme, kusma veya solunum bulguları gerçek alerji açısından değerlendirilmelidir.
Hardal; mayonez, salata sosu, ketçap karışımı, turşu, işlenmiş et, köri, marinasyon ve hazır çeşnide gizli kalabilir. Sarı, kahverengi ve siyah hardal farklı bitki türlerinden elde edilir; birinin tolere edilmesi diğerinin kesin güvenli olduğunu göstermez. Pozitif test de bütün turpgillerin otomatik olarak yasaklanması anlamına gelmez.
Hardaldaki Sin a proteinleri nelerdir?
Sarı veya beyaz hardalın bilimsel adı Sinapis alba’dır. Bu türde tanımlanan alerjenler Sin a adıyla sınıflandırılır. Sin a 1, 2S albümin ailesinden küçük bir tohum depo proteinidir. Hardal tohumunda bol bulunur, ısı ve sindirime dayanıklıdır ve primer hardal alerjisinin önemli göstergelerinden biridir.
Sin a 1’in dayanıklı yapısı nedeniyle hardalın pişirilmesi, sosa dönüştürülmesi veya öğütülmesi alerjenliği güvenilir biçimde ortadan kaldırmaz. Çok küçük miktarlarda bile klinik reaksiyon oluşabilen çocuklar olabilir. Yine de Sin a 1 pozitifliği gelecekteki olayın kesin şiddetini veya reaksiyon eşiğini tek başına belirlemez.
Sin a 2, 11S globulin yani legumin benzeri başka bir tohum depo proteinidir. Isı ve sindirime görece dayanıklıdır; bazı çalışmalarda daha sistemik reaksiyon örüntüsüyle ilişkilendirilmiştir. Fındık, ceviz, Antep fıstığı, badem ve başka tohumlardaki 11S globulinlerle IgE çaprazlığı gösterebilir.
Sin a 2 ile kuruyemiş depo proteinleri arasındaki laboratuvar benzerliği, hardal alerjili çocuğun bütün kuruyemişlere klinik alerjisi olduğunu kanıtlamaz. Normal porsiyonda sorunsuz tüketilen kuruyemişler yalnız moleküler sonuç nedeniyle kesilmemelidir. Her besin kendi reaksiyon öyküsüyle değerlendirilir.
Sin a 3 bir lipid transfer proteinidir. LTP’ler ısıya ve sindirime dayanıklı bitki proteinleridir ve şeftali, elma, fındık, ceviz ve başka bitkisel besinlerdeki benzer moleküllerle çapraz tanınabilir. Sin a 3 duyarlanması bazı çocuklarda sistemik reaksiyon olasılığına katkı sağlayabilir.
Sin a 4 bir profilindir. Profilinler polenlerde ve çok sayıda bitkisel besinde bulunan dayanıksız çapraz reaksiyon proteinleridir. Polen duyarlılığı bulunan bir çocukta Sin a 4 veya hardal özütü düşük pozitif çıkabilir; klinik olarak hardalı sorunsuz tüketiyorsa bu sonuç tek başına yasak gerekçesi değildir.
Kahverengi ya da Hint hardalı Brassica juncea’da Bra j 1 adlı 2S albümin tanımlanmıştır ve Sin a 1 ile yakından ilişkilidir. Siyah hardal Brassica nigra da benzer tohum proteinleri taşıyabilir. Moleküler testler her hardal türünün bütün bileşenlerini aynı düzeyde kapsamayabilir.
İçerik Prof. Dr. Ahmet Akçay tarafından hazırlanmış ve bilimsel açıdan değerlendirilmiştir.
Tıbbi uyarı: Hardal tüketimi sonrasında sürekli öksürük, nefes darlığı, hırıltı, boğuk ses, dil veya boğaz şişmesi, belirgin solukluk ya da baygınlık gelişirse anafilaksi düşünülmelidir. Reçete edilmiş adrenalin oto-enjektörü gecikmeden uygulanmalı, çocuk ayağa kaldırılmamalı ve 112 aranmalıdır. Antihistaminik, kortizon veya astım inhaleri adrenalinin yerine geçmez.
Hardal alerjisinin belirtileri nelerdir?
IgE aracılı hardal reaksiyonu çoğunlukla tüketimden sonraki birkaç dakika içinde, genellikle iki saate kadar ortaya çıkar. Dudak, dil, damak ve boğazda kaşıntı, karıncalanma veya şişme erken bulgu olabilir. Küçük çocuk yemeği tükürebilir, ağzını kaşıyabilir veya açıklayamadığı rahatsızlık nedeniyle birden yemeyi bırakabilir.
Kurdeşen, yaygın kızarma, göz kapağı ve dudak şişmesi deri etkilenmesini gösterir. Hardal tozu veya sosu cilde değdiğinde temas ürtikeri gelişebilir. Yalnız eldeki temas bulgusu, hardalın yenildiğinde oluşturacağı reaksiyonu kesinleştirmez; yutma toleransı riskli durumda evde denenmez.
Karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishal hızlı alerjik reaksiyonun parçası olabilir. Hardallı sosun yağ, sirke, baharat veya acı biber içermesi alerji dışı mide yakınması yapabilir. Belirtinin her tüketimde benzer sürede tekrarlaması ve başka organ bulgularıyla birlikteliği önemlidir.
Tekrarlayan öksürük, hırıltı, göğüste çekilme, hızlı nefes, ses değişikliği, yutamama ve boğazda kapanma hissi ciddi uyarılardır. Solukluk, soğuk terleme, baş dönmesi, gevşeme, bilinç değişikliği veya bayılma dolaşım etkilenmesini düşündürür. Anafilakside deri bulgusu olmayabilir.
Öğütülmüş hardalın havaya karışması burun akıntısı, göz kaşıntısı, öksürük veya astım belirtisi oluşturabilir. Baharat fabrikası gibi mesleki maruziyet çocuklukta tipik değildir; ancak evde yemek hazırlama ve sınıf etkinliği sırasında yoğun toz oluşabilir. Soluma ve yeme sonrası planlar ayrı değerlendirilir.
Reaksiyonun ağırlığı her seferinde aynı olmayabilir. Tüketilen doz, hardal türü, kontrolsüz astım, enfeksiyon, egzersiz, açlık ve bazı ağrı kesiciler eşiği etkileyebilir. Önceki hafif olay güvence değildir; tek bir bileşen pozitifliği de anafilaksiyi kesin olarak öngörmez.
Sarı, kahverengi ve siyah hardal aynı mıdır?
Sarı veya beyaz hardal Sinapis alba, kahverengi veya Hint hardalı Brassica juncea, siyah hardal ise Brassica nigra türlerinden elde edilir. Tohum renkleri, acılıkları ve gıdadaki kullanım biçimleri değişir. Proteinleri birbirine benzediği için çapraz reaksiyon olasıdır, fakat test ve klinik yanıt her türde aynı olmayabilir.
Hazır sarı hardal sosunda öğütülmüş tohumun yanında sirke, tuz, şeker, zerdeçal ve başka baharatlar bulunabilir. Dijon tipi hardal farklı tohum oranı, şarap veya sirke içerebilir. Taneli hardalda bütün veya kırılmış tohumlar görünür; görünür miktarın az olması protein dozunun güvenli olduğu anlamına gelmez.
Kahverengi ve siyah hardal daha keskin tat oluşturabilir. Ağızda yanmanın artması alerjen proteinin mutlaka daha fazla olduğu anlamına gelmez; uçucu izotiyosiyanatlar irritan hissi etkiler. Alerjik risk tat şiddetiyle ölçülemez.
Hardal yeşillikleri ve filizleri aynı bitki grubundan gelebilir, ancak tohumdan farklı protein yoğunluğu taşırlar. Hardal tohumu alerjisi bulunan çocuk için yaprak otomatik güvenli kabul edilmez. Daha önceki tüketim ve gerekirse kontrollü değerlendirme dikkate alınır.
Kolza veya kanola, brokoli, lahana, karnabahar, turp ve roka da Brassicaceae yani turpgiller ailesindedir. Botanik yakınlık klinik alerji demek değildir. Çocuk bu sebzeleri sorunsuz yiyorsa hardal alerjisi nedeniyle topluca diyetten çıkarılmaz.
Farklı hardal türlerini evde tek tek denemek güvenli bir tanı yöntemi değildir. Önceki sistemik reaksiyonda küçük miktar dahi risk oluşturabilir. Tür ayrımı gerçekten beslenme kararını değiştirecekse test ve gerekirse gözetimli oral yükleme uzman tarafından planlanır.
Pişirme, öğütme ve hardal yağı riski değiştirir mi?
Sin a 1 ve Sin a 2 gibi tohum depo proteinleri ısıya ve sindirime dayanıklıdır. Fırınlama, kaynatma veya sosun pişmesi alerjenliği tamamen ortadan kaldırmaz. Hardallı marinasyonla pişirilen et, yüzeyde görünür sos kalmasa bile hardal proteini taşıyabilir.
Öğütme tohumu görünmez hâle getirir, fakat proteini yok etmez. Hardal unu ve tozu çorba, sos, kaplama veya baharat karışımına homojen dağılabilir. Çok küçük hacimde yoğun protein bulunabileceğinden “yalnız bir tutam” güvenli doz değildir.
Hardal yağı iki açıdan değerlendirilir. Yüksek derecede rafine yağda protein çok düşük olabilir; soğuk sıkım veya geleneksel yağda protein kalıntısı bulunabilir. Üretim standardı ve mevzuat ülkeye göre değişebildiği için bütün hardal yağları otomatik güvenli sayılmaz.
Etikette yalnız “bitkisel yağ” yazması, yağın kaynağını ve arıtma derecesini her zaman açıklamaz. Hardal alerjisi doğrulanmış bir çocuk için özellikle ithal soslarda, geleneksel ürünlerde ve aktar dükkânından alınan karışımlarda üreticiye kaynak ile rafinasyon biçimi sorulur. Aynı markanın tarifi ülkeye ya da üretim dönemine göre değişebileceğinden eski ambalaj bilgisine güvenilmez. Açıkta satılan ve içeriği doğrulanamayan yağlar, aile daha önce sorun yaşamamış olsa bile plansız denenmez. Hekim belirli bir rafine ürüne izin verdiyse bu karar yalnız o ürünün doğrulanmış içeriği için geçerlidir; soğuk sıkım yağa, masaj yağına veya ev yapımı karışıma genellenmez. Cilde sürülen üründe protein varsa temas kurdeşeni gelişebilir; yanma ve kızarıklık ise tahrişten de kaynaklanabilir. Bu nedenle cilt bulgusu, yağın yenerek güvenli olduğuna ya da kesin alerji yaptığına tek başına karar verdirmez.
Uçucu hardal yağı ve aroma bileşenleri güçlü koku ve yanma oluşturabilir. Bu irritan etki IgE aracılı alerjiyle aynı değildir. Buna rağmen ürün gerçek tohum proteini içeriyorsa duyarlı çocukta alerjik reaksiyon da gelişebilir; yalnız hisse bakarak ayrım yapılmaz.
Mayonez veya emülsiyon yapımında hardal çok az miktarda kullanılsa da tüm ürüne dağılır. Yemeğin üstünden sosu sıyırmak kalan kısmı güvenli yapmaz. Izgara veya tavada ortak fırça kullanılması başka yemeğe çapraz temas oluşturabilir.
Fermente veya salamura hardal ürünlerinde protein yapısı değişebilir, ancak güvenilir biçimde ortadan kalkmaz. Fermentasyon, turşu suyu veya uzun saklama alerji tedavisi değildir. Belirli işlenmiş ürünün toleransı diğer marka ve tariflere sınırsız izin vermez.
Hardal hangi ürünlerde gizli bulunabilir?
Hardal; mayonez, ketçap karışımı, salata sosu, barbekü sosu, köri, turşu suyu, marinasyon, işlenmiş et, sosis, hamburger köftesi, sandviç, kraker ve çeşni karışımında bulunabilir. Tarifin adında hardal geçmemesi içermediğini göstermez.
Köri tek bir baharat değildir; karışımın içeriği üreticiye göre değişir ve hardal tohumu bulunabilir. Garam masala, turşu baharatı, et çeşnisi ve hazır kaplama karışımları da kontrol edilir. “Baharatlar” şeklindeki genel ifade, alerjen bildirimi gereken koşullarda üreticiden ayrıntı istemeyi gerektirebilir.
Hardal Avrupa ve benzer etiket sistemlerinde özellikle bildirilmesi gereken başlıca alerjenler arasındadır. Paketli üründe hardal ve türevleri bileşen listesinde vurgulanabilir. Yurt dışı ürünlerinde mustard, mustard seed, moutarde, senf, mostaza, senape, Sinapis alba ve Brassica juncea ifadeleri tanınmalıdır.
Restoranda salata sosu, burger sosu, marinasyon ve patates yanında verilen dip sos en sık gözden kaçan kaynaklardır. Garsonun “acı değil” demesi hardal içermediği anlamına gelmez. Mutfaktan tam tarif ve kullanılan hazır ürünün etiketi doğrulanır.
Kasap köftesi, şarküteri ve hazır et ürünlerinde hardal bağlayıcı veya aroma olarak kullanılabilir. Aynı kıyma makinesi, karıştırıcı veya ızgara çapraz temas yaratabilir. Hardalsız hazırlanacağı söylenen ürünün üretim sırası ve ekipman temizliği sorulur.
İlaç, vitamin veya kozmetikte “hardal yağı” bulunabilir. Yutma, cilt ve solunum maruziyetleri aynı değildir. İçerik adı görüldüğünde ürünün rafine yağ mı, özüt mü veya uçucu bileşen mi taşıdığı değerlendirilir; evde cilde sürerek güvenlik testi yapılmaz.
Turpgiller ve diğer besinlerle çaprazlık olur mu?
Hardal, lahana, brokoli, karnabahar, turp, roka, şalgam ve kanolayla aynı bitki ailesindedir. Protein benzerliği laboratuvar duyarlanmasına neden olabilir; ancak klinik çapraz reaksiyon her çocukta görülmez. Sorunsuz tüketilen sebzeler yalnız aile üyeliği nedeniyle kesilmemelidir.
Sin a 2, fındık, ceviz, Antep fıstığı, badem ve bazı başka tohumlardaki 11S depo proteinleriyle IgE çaprazlığı gösterebilir. Bu bulgu kuruyemiş panelinde çoklu pozitiflik oluşturabilir. Gerçek tüketim öyküsü olmadan bütün kuruyemişlerin yasaklanması beslenmeyi ve yaşam kalitesini gereksiz etkiler.
Sin a 3 bir LTP olduğu için şeftali Pru p 3, elma Mal d 3 ve başka bitkisel LTP’lerle benzerlik taşır. LTP sendromunda birden çok gıdayla klinik reaksiyon olabilir, fakat her pozitif bileşen aynı riski göstermez. Düzenli tüketilen meyve ve kuruyemişler korunur.
Sin a 4 profilini polen ve çok sayıda bitkisel besinle çapraz tanınabilir. Polen alerjili çocukta hardal özütü düşük pozitifken hardal içeren yiyecekler sorunsuz olabilir. Profilin pozitifliği primer, dayanıklı tohum proteini alerjisiyle eşit yorumlanmaz.
Pelin poleni ve hardal arasında bildirilen ilişki LTP veya profilin gibi pan-alerjenlerle açıklanabilir. Pelin alerjili her çocuk hardala reaksiyon göstermez. Kereviz–pelin–baharat sendromu bulunması da hardalın mutlaka yasaklanacağı anlamına gelmez.
Çapraz reaksiyon listesinin amacı korku yaratmak değil, açıklanamayan olayda doğru soruları sormaktır. Bir çocuk hardallı sosla reaksiyon geçirdiyse önce tarifteki yumurta, süt, susam ve kuruyemiş de değerlendirilir; laboratuvar paneli tek başına suçlu seçmez.
Hardal alerjisi tanısı nasıl konur?
Tanı ayrıntılı olay öyküsüyle başlar. Hardal türü, sos, toz, tohum veya yağ oluşu; tüketilen miktar; ilk belirtinin zamanı; etkilenen organlar ve uygulanan tedavi kaydedilir. Aynı üründeki yumurta, süt, susam, baharat ve koruyucular ayrıca sorgulanır.
Deri prick testi ticari hardal özütüyle yapılabilir. Testte pozitif kontrol ve negatif kontrol doğru çalışmalıdır. Tohum veya sosu evde cilde sürmek irritan yanma ve yanlış pozitif yorum oluşturabilir; güvenilir tanı yöntemi değildir.
Kanda hardal spesifik IgE duyarlanmayı gösterir. Değerin pozitif olması klinik alerjiyi, güvenli porsiyonu veya reaksiyonun gelecekteki şiddetini tek başına belirlemez. Polen ve çapraz reaktif tohum proteinleri sonucu etkileyebilir.
Moleküler testte Sin a 1, Sin a 2, Sin a 3 ve Sin a 4 değerlendirilebilir; kullanılabilirlik platforma göre değişir. Sin a 1 primer hardal duyarlanmasına, Sin a 2 depo proteini örüntüsüne, Sin a 3 LTP’ye ve Sin a 4 profiline ilişkin ipucu verir.
| Değerlendirme | Sağladığı bilgi | Tek başına gösteremediği |
|---|---|---|
| Ayrıntılı öykü | Hardal türü, ürün, miktar, süre ve etkilenen sistem | Karışık sostaki kesin sorumlu bileşen |
| Hardal özütüyle deri testi | Hardala karşı IgE duyarlanması | Kesin klinik alerji ve reaksiyon şiddeti |
| Hardal spesifik IgE | Kandaki genel duyarlanmanın nicel düzeyi | Güvenli doz ve sorumlu protein |
| Sin a bileşenleri | Depo proteini, LTP veya profilin örüntüsüne ipucu | Gelecek olayın kesin ağırlığı |
| Diğer besinlerin öyküsü | Gerçek kuruyemiş ve turpgil toleransını gösterir | Hiç yenmemiş besinin güvenliğini garanti etmez |
| Oral besin yükleme | Verilen hardal formuna ve toplam doza klinik yanıt | Bütün sos, tür ve yardımcı etkenli koşullarda güvenlik |
Öykü ile testler uyuşmadığında, çocuk yalnız laboratuvar sonucu nedeniyle hardaldan kaçınıyorsa veya tanının kaldırılması düşünülüyorsa oral besin yükleme yapılabilir. Çok düşük dozların reaksiyon oluşturabilmesi nedeniyle işlem acil tedavi hazırlığı bulunan sağlık kuruluşunda planlanır.
Negatif yüklemeden sonra izin verilen hardal türü, ürün, porsiyon ve tüketim sıklığı yazılır. Belirli sarı hardal sosunun tolere edilmesi taneli Dijon hardalı, kahverengi hardal, tohum veya soğuk sıkım yağ için otomatik izin değildir.
Beslenme ve günlük yaşam nasıl düzenlenir?
Hardal temel bir besin öğesi kaynağı değildir; çıkarılması çoğu çocukta beslenme eksikliği oluşturmaz. Asıl güçlük sos, baharat ve hazır ürün seçiminin daralmasıdır. Evde güvenli mayonez, salata sosu ve marinasyon tarifleri oluşturmak gereksiz paketli ürün yasağını azaltır.
Hardal yerine lezzet için limon, sirke, sarımsak, yoğurt, otlar veya tolere edilen baharatlar kullanılabilir. Her alternatif çocuğun kendi alerji durumuna göre seçilir. Yumurta veya süt alerjisi de varsa hazır “hardalsız” sosun diğer bileşenleri ayrıca kontrol edilir.
Turpgil sebzelerin topluca çıkarılması lif, folat, C vitamini ve sebze çeşitliliğini gereksiz azaltabilir. Brokoli, lahana, karnabahar, roka ve turp sorunsuz tüketiliyorsa diyet sürdürülür. Test pozitifliği gerçek toleranstan daha güçlü kanıt sayılmaz.
Kuruyemişlerde Sin a 2 ile çapraz sonuç görülürse normal tüketim geçmişi ayrıntılı kaydedilir. Daha önce güvenle yenmiş fındık veya ceviz test nedeniyle bırakılmaz. Hiç yenmemiş kuruyemişlerin tanıtım yeri, hardal reaksiyonunun ağırlığı ve bileşen örüntüsüne göre belirlenir.
Bebek alerji öyküsü olmadan tamamlayıcı beslenmeye başlıyorsa hardalın özel olarak erken verilmesini destekleyen standart bir korunma önerisi yoktur. Aile yemeğinde küçük miktarda bulunan baharatların tanıtımı yaşa uygun biçimde yapılabilir; acı ve tuz içeriği alerjiden ayrı değerlendirilir.
Çoklu baharat, kuruyemiş ve sebze yasağı; büyüme sorunu; yemek korkusu veya sosyal kaçınma varsa çocuk alerjisi konusunda deneyimli diyetisyen desteği alınır. Amaç gerçek hardal maruziyetini önlerken mümkün olan en geniş güvenli beslenmeyi sürdürmektir.
Okul ve acil durum planı nasıl hazırlanır?
Okul belgesinde hardal sosu, tohum, toz, baharat karışımı ve hardal yağına ilişkin kişisel kararlar açıkça yazılır. Yalnız “baharat alerjisi” ifadesi yemekhaneye yeterli bilgi vermez. İlk belirtiler, adrenalin koşulları, cihaz dozu ve 112 çağrısı erişilebilir planda bulunur.
Hamburger, sosis, sandviç, patates sosu, salata, turşu ve sınıfta yemek yapma etkinliği önceden kontrol edilir. Ortak sos fırçası, ızgara, bıçak veya servis kaşığı çapraz temas oluşturabilir. Sosu üzerinden silmek yemeği güvenli hâle getirmez.
Yemekhane personeli yalnız menü adına değil hazır mayonez, bulyon, köfte harcı ve çeşni etiketine bakmalıdır. Formül ve marka değişikliği kaydedilir. Gezi ve kampta çocuğun yanında etiketi doğrulanmış güvenli sos veya sade alternatif bulunması planı kolaylaştırır.
Reçete edilmiş adrenalin oto-enjektörü kilitli ve uzak depoda tutulmamalıdır. Öğretmen, servis sorumlusu ve yakın bakım verenler eğitim cihazıyla uygulama pratiği yapar. Ergen cihazı kendi taşısa bile yetişkinlerin acil destek sorumluluğu devam eder.
Solunum, boğaz veya dolaşım bulgularında adrenalin uyluğun dış yanına uygulanır, çocuk ayağa kaldırılmaz ve 112 aranır. Yanıt yetersizse kişisel plandaki süreye göre ikinci doz gerekebilir. Antihistaminik sınırlı deri yakınmasına yardım edebilir ama anafilaksiyi tedavi etmez.
Hardal tozuyla sınıf etkinliği yapılacaksa soluma ve yüzey bulaşı da değerlendirilir. Tozu havaya saçan deney veya yemek hazırlama yerine güvenli materyal seçilebilir. Amaç çocuğu bütün etkinliklerden çıkarmak değil, gerçek maruziyeti önceden kontrol etmektir.
Tedavi ve takip nasıl yürütülür?
Temel tedavi doğrulanmış hardal türü ve ürünlerinden kaçınmak, gizli kaynakları tanımak, çapraz teması azaltmak ve kazara tüketim için hazırlıklı olmaktır. Sarı, kahverengi ve siyah hardal ile yağ kararı kişiselleştirilir; bütün turpgiller yalnız akrabalık nedeniyle yasaklanmaz.
Hardal tohumundaki dayanıklı depo proteinleri nedeniyle alerji uzun süre devam edebilir. Bununla birlikte tek bir test değeri doğal seyri kesinleştirmez. Çocuk büyüdü veya spesifik IgE düştü diye hardal evde yeniden başlanmaz.
Takipte kazara temaslar, etiket sorunları, toleranslı turpgiller ve kuruyemişler, astım kontrolü, büyüme ve kaygı değerlendirilir. Testler yalnız sonucu yönetimi değiştirecekse tekrarlanır. Geniş panel yeni ve klinik karşılığı olmayan yasaklar oluşturabilir.
Hardal alerjisi için rutin, standardize oral immünoterapi bulunmaz. Çok küçük miktarda sosla evde alıştırma, ağır reaksiyon oluşturabilir. Gözetimli oral yükleme tanı veya tolerans değerlendirmesidir; aile tarafından günlük doz tedavisine çevrilmez.
Çoklu besin alerjisinde bazı biyolojik tedaviler kazara maruziyet eşiğini artırmak amacıyla değerlendirilebilir. Tedavi hardalı serbest bırakmaz, etiket okumayı veya adrenalin planını ortadan kaldırmaz. Değişiklik yalnız takip eden uzman tarafından yapılır.
Kontrolsüz astım anafilaksi yönetimini zorlaştırır. Koruyucu inhaler kullanımı ve cihaz tekniği gözden geçirilir. Oto-enjektör dozu çocuğun kilosuna göre güncellenir, son kullanma tarihi izlenir ve ev, okul ile sosyal ortamda erişim sağlanır.
Çocuklarda hardal alerjisi yönetiminde tohumun dayanıklı proteinleri ve soslardaki gizli kullanım birlikte değerlendirilir.
Çocuklarda hardal alerjisi hakkında sık sorulan sorular
Hardal pişince alerjenliği kaybolur mu?
Hayır. Sin a 1 ve Sin a 2 gibi tohum depo proteinleri ısıya dayanıklıdır. Pişmiş sos, marinasyon veya fırınlanmış üründeki hardal otomatik güvenli kabul edilmez.
Sarı hardal alerjisinde Dijon hardalı yenebilir mi?
Dijon tipi ürün farklı tür ve oranlarda hardal tohumu içerebilir. Sarı hardala reaksiyon varsa diğer hardal sosları evde denenmez; tür ve ürün güvenliği ayrı değerlendirilir.
Hardalın ağızda yakması alerji midir?
Tek başına yanma çoğunlukla hardalın keskin irritan bileşiklerinden kaynaklanabilir. Kurdeşen, dudak şişmesi, kusma, öksürük veya hırıltı eşlik ederse alerji olasılığı artar.
Hardal alerjisinde brokoli ve lahana kesilir mi?
Hayır. Aynı bitki ailesinde olmaları klinik alerji demek değildir. Sorunsuz tüketilen brokoli, lahana, karnabahar, roka ve turp yalnız hardal alerjisi nedeniyle kesilmez.
Hardal yağı çocuk için güvenli midir?
Rafine ve soğuk sıkım yağların kalan protein miktarı farklı olabilir. Üretim biçimi doğrulanmadan bütün hardal yağları güvenli sayılmaz; kişisel plana göre karar verilir.
Sin a 1 pozitifliği ne anlama gelir?
Sin a 1, ısı ve sindirime dayanıklı 2S albümin depo proteinidir ve primer hardal duyarlanmasını destekler. Pozitiflik tek başına reaksiyon eşiğini veya şiddetini belirlemez.
Hardal alerjisi olan çocuk kuruyemişleri bırakmalı mı?
Hayır. Sin a 2 bazı kuruyemiş depo proteinleriyle çapraz IgE gösterebilir, fakat sorunsuz tüketilen kuruyemişler yalnız test benzerliği nedeniyle diyetten çıkarılmaz.
Hardal sonrası anafilakside ilk ilaç nedir?
Hava yolu, solunum veya dolaşım bulgusunda reçete edilmiş adrenalin oto-enjektörü uyluğun dış yanına hemen uygulanır. Çocuk yürütülmeden uygun pozisyonda tutulur ve 112 aranır.
Hardal alerjisi planı ne zaman yenilenir?
Plan yeni reaksiyondan sonra, okul veya bakım ortamı değiştiğinde, yeni sos ve hazır ürünler diyete girdiğinde ve düzenli kontrol randevularında gözden geçirilir. Oto-enjektör dozu, cihaz tarihi ve her ortamda erişim kontrol edilir.
Sarı, kahverengi ve siyah hardal; sos, tohum, toz ve yağ aynı satırda değerlendirilmez. Oral yüklemeyle izin verilen ürünün marka, form, porsiyon ve tüketim sıklığı yazılır. Eski yasak listeleri okuldan geri alınır.
Kazara olayın kaynağı bulunur. Ortak sos fırçası, köfte harcı, turşu suyu, köri karışımı veya farklı hardal türü ayrı önlem gerektirir. Her reaksiyon sonrası bütün baharat ve turpgilleri kesmek yerine gerçek hata noktası düzeltilir.
Takibin başarısı yalnız spesifik IgE değerinin düşmesi değildir. Çocuğun güvenli besin çeşitliliği, büyümesi, okul ve sosyal yaşama katılımı, yemek kaygısı ve bakım verenlerin acil müdahale becerisi birlikte değerlendirilir. Plan günlük yaşamda açık ve uygulanabilir kalmalıdır.


