Egzama

Egzama, çocuklarda en sık görülen, uzun süre devam edebilen, tekrarlamalar gösteren alerjik deri hastalığıdır. Atopik dermatit veya atopik egzama isimleriyle de bilinen egzama bebeklikte yanaklarda oluşan kızarıklıklarla kendini göstermeye başlar.

Egzama Nasıl Gelişir?

Genetik faktör çok önemli rol oynar. Özellikle bebeklerdeki egzamanın arkasında yatan en önemli şey gıda alerjisidir.

Bebeklerin yüz, boyun, kulak arkası ve eklem yerleri gibi belli bölgelerinde kızarıklık, kaşıntılı kızarıklık oluyorsa egzamadan şüphelenmek gerekir. Egzama belirtileri olan bebek veya çocukların, anne babalarında, akrabalarında alerjik hastalıklar varsa egzama konusundaki şüphelerimiz daha da güçlenir.

Genellikle bebek doğduktan sonra 3 ay içinde egzama belirtileri olur. Ancak aile bebekleri küçük olduğu için testin yapılamayacağını düşünürler. Alerji testleri doğumdan itibaren kandan ve ciltten her yaşta yapılabilir.

Egzama İle Karıştırılan Hastalıklar

Seboreik dermatit dediğimiz yağ bezlerinin iltihabi durumu sıklıkla egzama ile karışır. Bu durum sıklıkla koltuk altlarında ve genital bölgelerde görülmektedir. Saçlı deride görülen seboreik dermatit halk arasında konak olarak bilinir. Konak egzamalı çocukların saçlarında sıklıkla vardır ve tedaviye dirençlidir.

Karıştırılan diğer bir durum ise uyuzdur. Uyuz ani başlangıçlıdır, koltuk altlarında ve genital bölgelerde kaşıntı daha fazla olur. Uyuzda genelde yüzde kaşıntı olmaz. Uyuzun tipik döküntüsü deneyimli uzmanlar tarafından tanınabilir.

Diğer egzamayla karışan hastalık ise sedef hastalığıdır. Sedefte pullanma ön plandadır.

Egzama Tedavisi

Alerjenlerden ve kimyasallardan korunmak, nemlendiriciler ve cilde uygulanan tedaviler yer almaktadır. Egzama tedavisinde en önemli nokta egzamaya neden olan şeyin bulunması, en az ilaçla ve mümkünse kortizonsuz merhemlerle çocuğu tedavi etmektir.

Egzama Tedavisinde Diyet

Alerji saptanan gıda kesinlikle diyetten çıkarılır. Bu maddenin dile bile sürülmesi alerjiye neden olur. Nefes sıkışması, tansiyon düşmesi gibi ciddi alerjik sorunlara neden olabilen alerjik şok bile görülebilir. Bu nedenle sıkı diyet çok önemli bir faktördür.
Katkı maddesi içeren gıdalar tüketilmemelidir. Gıda alerjisi olan kişilerde katkı maddelerine karşı alerji 10 kat daha fazla görülmektedir. Anne sütünden de alerjik madde geçebilir. Bu nedenle, bebek anne sütü alıyorsa annenin de diyet yapması gerekir.

Egzamalı çocuklarda, gıda alerjisinden başka ev tozu akarlarına (mite) alerji de çok sık görülmektedir. Bu nedenle ev tozu akarı alerjisi içinde önlemler alınmalıdır.

Egzamada Cilt Temizliği ve Banyonun Önemi

Egzamalı çocukları cildi kurudur ve bariyeri bozuktur. Bu neden egzama tedavisinde cildin temizli ve bakımı da çok önemli rol oynar.Cilde zarar vermeyen sabun ve şampuanlar kullanılmalıdır. Haftada 2-3 defa banyo yapılmalı, banyodan çıkarken de vücudun su kaybını önlemek için banyo yağları kullanılmalıdır. Banyo yağları küvetin içine ya da durulama suyun konularak da kullanılabilir. Havluyla nazikçe ve tamponlayarak kurulama gerçekleşir.

Cildi Nemli Tutun

Egzamalı çocukların cilt bariyerleri bozuk ve ciltleri kuru olduğu için egzama tedavisi için nemlendirici kullanmak çok önemlidir. Günde en az 2 defa nemlendirici kullanılması faydalı olur. Her banyodan sonra ilk 5 dakika içinde hafif nemliyken kullanılması da tavsiye edilir.

Egzama tedavisinde antiseptik tekstil ürünleri (ipek giysiler) kullanılabilir. Nemlendirme ve tedavi edici merhemler sürüldükten sonra ağır egzamalı çocuklara tavsiye edilebilir. İpek giysiler ciltten su kaybını azaltmaktadır. Cildi daha az tahriş etme, cilde mikrop yerleşmesini azaltma gibi etkileri de vardır.

Egzamada Farklı Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Merhemler

-Kortizonlu Merhemler
Kaşıntılı cilt lezyonları için kullanılır. Banyodan sonra uygulanacaksa banyodan hemen sonra ilk 5 dakika içinde uygulanmalıdır. Günde 3 defa uygulanabilir.

-Pimekrolimus Merhem
Kortizonlu merhemlerden daha az etkilidir. Zararlı etkisi daha azdır ancak henüz 2 yaş altında ruhsatı yoktur.

-Kaşıntı Azaltıcı İlaçlar
Kortizonlu merhemler kaşıntıya faydalıdır. Antihistaminik ilaçlar da kullanılabilmektedir.

PUVA
Psoralen Ultra-Violet A ifadesinin kısaltılmasıyla oluşturulmuş olan PUVA tedavisinde  bazı egzama türlerinde başarılı sonuçlar alınsa da cilt kanserine yatkınlık yaratma riskinden dolayı çok deneyimli ekipler tarafından uygulanabilir.

Ultraviyole ışın tedavileri
Egzama tedavisine cevap vermeyen hastalarda faydalı olabilir. 12 yaş üstünde uygulanabilir. Güneşe hassas olan kişilere uygulanmamalıdır.

Aşı tedavisi (immunoterapi)

Henüz egzama tedavisinde aşı uygulanması tavsiye edilmemektedir.

İmmunosüpresif tedaviler

Egzama tedavisine dirençli vakalar da uygulanabilir.

Çocuklarda Egzama Tedavisinde Bilinmesi Gerekenler

-Sadece vücuttaki kızarıklığı düzelten ilaçlar kesin tedavi değil geçici çözümdür ve yeterli değildir. Çocuk alerji uzmanı tarafından değerlendirilmeli ve altında yatan neden bulunmalıdır.
-Egzamaya neden olan nedenin bulunması ve ciltte oluşan zararın düzeltilmesi, cilt bariyerinin kuvvetlendirilmesi ve daha sonra egzamanın yenilenmesinin önlenmesi gerekmektedir. Aksi taktirde tedaviniz kısa süreli olacaktır. 2 yaşından önce doğru sonuç vermez diyenlerin aksine, çocuk alerji uzmanları tarafından yapılan ciltten alerji testi 2-3 aylıktan itibaren yapılabilir ve egzamanın altında yatan asıl neden bulunabilir.
-Öncelikle çocuğa zarar vermemek için kortizon içermeyen ilaçlarla düzeltilmesi amaçlanmalı, ancak bu tedaviye cevap vermeyen bebeklerde ve çocuklarda kortizonlu karışım tedavileri uygulanmalıdır.
-Doğumdan 18 yaşına kadar olan çocuğunuzda egzama varsa mutlaka çocuk alerji uzmanı tarafından görülmesi gerekir. Çocuk alerji uzmanlarınca egzama nedeni bulunmalı, tedavi edilmeli ve daha sonra egzamalı çocuklarda oluşabilecek alerjik nezle ve astım açısından izlenmeli ve önlemler alınmalıdır.
-Egzamalı çocukların ciltleri ev tozu akarları (mite’ları) alerjisi gelişmesine çok eğilimlidir. Bu nedenle ev tozu mite alerjisi için önlemler alınması da önemlidir.

Bebeklerde egzamanın nasıl olduğu hakkında daha fazla bilgi edinmek için videomuzu izleyebilirsiniz.