Gıda alerjisi, bağışıklık sisteminin bazı besin proteinlerine karşı tepki vermesiyle ortaya çıkar ve yemek borusunda iltihap oluşturarak reflü benzeri belirtilere yol açabilir. Özellikle süt, yumurta ve buğday alerjisi, mide asidinin yukarı kaçışını kolaylaştırarak alerjik reflü gelişimine neden olabilir.
Gıda Alerjisi Nedir?
Gıda alerjisi, bağışıklık sisteminin bir besinde bulunan proteini zararlı bir madde gibi algılayarak aşırı tepki vermesi durumudur. Bu durumda vücut IgE antikorları üretir ve histamin gibi maddelerin salınmasıyla çeşitli belirtiler ortaya çıkar.
En sık alerjiye neden olan besinler arasında;
İnek sütü,
Yumurta,
Soya,
Buğday,
Fıstık, fındık,
Balık ve kabuklu deniz ürünleri bulunur.
Belirtiler genellikle deri döküntüsü, kaşıntı, kusma, karın ağrısı, ishal ve nefes darlığı şeklinde görülür. Ancak bazı durumlarda gıda alerjisi reflü benzeri mide yanması, ağza acı su gelmesi gibi şikayetlere de yol açabilir.
Reflü Nedir?
Reflü, mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu göğüs kafesinde yanma, ağza acı su gelmesi, boğazda yanma, ses kısıklığı gibi belirtilerle ortaya çıkan bir durumdur.
En sık nedenleri arasında;
Aşırı yemek yemek,
Yağlı ve baharatlı besinler,
Kafein ve asitli içecekler,
Sigara ve stres bulunur.
Ancak bazı kişilerde reflünün altında alerjik kökenli bir neden olabilir. Özellikle eozinofilik özofajit adı verilen hastalıkta gıda alerjileri reflüyle karıştırılabilir.
Gıda Alerjisi Reflüye Neden Olur mu?
Evet, bazı durumlarda gıda alerjisi reflü benzeri belirtilere yol açabilir. Bunun nedeni, alerjik tepki sonucu yemek borusunda ve mide girişinde iltihabi bir yanıt oluşmasıdır. Bu da mide asidinin yukarı kaçmasını kolaylaştırır.
Özellikle çocuklarda, süt veya yumurta alerjisi olanlarda şu belirtiler sık görülür:
Beslenme sonrası kusma,
Sık hıçkırık,
Ağızdan mama gelmesi,
Beslenme isteksizliği,
Kilo alamama.
Bu belirtiler çoğu zaman “reflü” olarak yorumlansa da, aslında alerjik reflü olabilir. Dolayısıyla her reflü vakası mide asidinden kaynaklanmaz; altta yatan gıda alerjisi de olabilir.
Eozinofilik Özofajit: Alerjik Reflü ile Karıştırılan Durum
Eozinofilik özofajit (EoE), yemek borusunda alerjik bir iltihaplanmadır ve en sık süt, yumurta, soya, buğday, fıstık gibi gıdalara karşı gelişir. Belirtileri reflüye çok benzer:
Yutma güçlüğü,
Göğüs yanması,
Mide ekşimesi,
Boğazda takılma hissi,
Gıdaların boğazda kalması hissi.
EoE, klasik reflü ilaçlarına yanıt vermez. Tanı, endoskopi ve biyopsi ile konur ve alerji testleri ile tetikleyici besinler belirlenir.
Bebeklerde Gıda Alerjisi ve Reflü İlişkisi
Bebeklerde reflü sık görülür ancak her reflü alerjik değildir. Yine de süt proteinine karşı gelişen alerji, reflü belirtilerini taklit edebilir.
Bebeklerde şu durumlar varsa gıda alerjisi düşünülmelidir:
Süt içtikten sonra kusma,
Mukuslu veya kanlı dışkı,
Egzama,
Hırıltı veya nefes darlığı,
Kilo alımında duraklama.
Bu bebeklerde, alerjen gıda diyetten çıkarıldığında reflü belirtileri de büyük ölçüde azalır.
Tanı Nasıl Konur?
Alerjik reflü ile klasik reflünün ayrımı için:
Deri prick testi,
Kanda spesifik IgE testi,
Eliminasyon diyeti,
Endoskopi ve biyopsi yöntemleri kullanılır.
Eğer reflü şikâyetleri klasik tedavilere rağmen düzelmiyorsa, gıda alerjisi yönünden değerlendirme yapılması gerekir.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Tedavi altta yatan nedene göre planlanır:
Klasik reflüde: mide asidi baskılayıcı ilaçlar, beslenme düzeni, yatarken başın yükseltilmesi önerilir.
Alerjik reflüde: alerjen gıdanın diyetten çıkarılması en etkili yöntemdir.
Eozinofilik özofajitte: alerjen gıdaların eliminasyonu, alerji uzmanı tarafından planlanan tedavi ve gerekirse topikal kortizon kullanılır.
Bebeklerde anne sütü alanlarda annenin beslenmesi gözden geçirilir, mama kullananlarda ise hidrolize veya aminoasit bazlı mama tercih edilir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1. Gıda alerjisi reflüyü tamamen ortadan kaldırabilir mi?
Evet, eğer reflü alerjik kökenliyse alerjen gıdanın diyetten çıkarılmasıyla belirtiler tamamen kaybolabilir.
2. Reflü ilaçları alerjik reflüde etkili midir?
Genellikle hayır. Çünkü alerjik reflüde sorun mide asidinden değil, bağışıklık kaynaklı iltihaptan kaynaklanır.
3. En sık reflüye neden olan alerjenler nelerdir?
İnek sütü, yumurta, soya, buğday, fıstık ve balık en sık alerjik reflüye neden olan gıdalardır.
Gıda alerjisi ile reflü arasında doğrudan bir bağlantı olabilir. Özellikle çocuklarda ve tedaviye dirençli reflü vakalarında altta yatan alerjik mekanizmalar göz ardı edilmemelidir. Alerji testleri ile tetikleyici besinlerin belirlenmesi, uygun diyet ve gerekirse immünoterapi ile hem alerji hem de reflü kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve doğru yaklaşım, yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır.
