Egzama bulaşıcı değildir. Egzama, bağışıklık sistemi hassasiyeti ve cilt bariyerinin zayıflaması sonucu ortaya çıkan inflamatuvar bir cilt hastalığıdır. Temas, aynı ortamı paylaşma veya dokunma yoluyla başkalarına geçmez. Bu nedenle egzaması olan bir kişiyle temas etmek, hastalığın bulaşmasına neden olmaz.

İçindekiler

Egzama Nedir?

Egzama, tıbbi adıyla atopik dermatit, ciltte kuruluk, kaşıntı ve kızarıklıkla seyreden kronik bir cilt hastalığıdır. Çocukluk çağında oldukça sık görülen bu durum, bağışıklık sisteminin bazı çevresel faktörlere aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkar.

Egzama yalnızca bir cilt problemi değildir. Çoğu zaman alerjik hastalıklar zincirinin bir parçası olarak görülür. Özellikle çocuklarda egzama ile birlikte şu hastalıklar da görülebilir:

Bu nedenle egzama, yalnızca cilt üzerinden değerlendirilmemeli; altta yatan bağışıklık sistemi reaksiyonu da dikkate alınmalıdır.

Egzamada en önemli sorunlardan biri cilt bariyerinin bozulmasıdır. Sağlıklı cilt, dış etkenlere karşı güçlü bir koruma sağlar. Ancak egzama geliştiğinde cilt kurur, hassaslaşır ve alerjenlere karşı daha savunmasız hale gelir.

Bu durum da ciltte inflamasyon, kaşıntı ve kızarıklık gibi belirtilere yol açar.

Egzama Neden Oluşur?

Egzamanın oluşumunda genellikle birden fazla faktör rol oynar. Tek bir sebep yerine genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi hassasiyeti ve çevresel etkenler birlikte hastalığın gelişmesine neden olabilir.

Egzama oluşumunda etkili olabilecek başlıca faktörler şunlardır:

Genetik Yatkınlık

Ailede astım, alerjik rinit veya egzama gibi alerjik hastalıkların bulunması çocuklarda egzama gelişme riskini artırır.

Cilt Bariyerinin Zayıflaması

Egzama hastalarında cilt doğal nemini koruyamaz. Bu durum cilt kuruluğu ve tahrişe neden olur.

Alerjen Maruziyeti

Bazı çocuklarda egzama, belirli alerjenlere maruz kalındığında ortaya çıkabilir. Bunlar arasında:

  • ev tozu akarları

  • bazı gıdalar

  • polenler

  • hayvan tüyleri

bulunabilir.

Bağışıklık Sistemi Hassasiyeti

Egzama, bağışıklık sisteminin çevresel maddelere karşı aşırı tepki vermesi sonucu oluşan iltihabi bir cilt reaksiyonudur.

Bu nedenle bazı çocuklarda egzama, alerjik hastalıkların erken belirtisi olabilir.

Egzama Bulaşıcı Bir Hastalık Mıdır?

Hayır, egzama bulaşıcı bir hastalık değildir.

Egzama:

  • temasla bulaşmaz

  • dokunmakla geçmez

  • aynı ortamda bulunmakla bulaşmaz

  • havadan yayılmaz

Egzamanın nedeni bakteriler, virüsler veya mantarlar değildir. Bu nedenle enfeksiyon hastalıkları gibi kişiden kişiye geçmesi mümkün değildir.

Egzaması olan bir çocuk:

  • arkadaşlarıyla oynayabilir

  • okula gidebilir

  • ailesiyle temas edebilir

ve bu durum çevresindeki kişiler için hiçbir bulaş riski oluşturmaz.

Toplumda sık görülen yanlış inanışlardan biri de egzamanın temasla bulaştığı düşüncesidir. Ancak bilimsel çalışmalar egzamanın tamamen bağışıklık sistemi ve cilt bariyeri ile ilişkili bir hastalık olduğunu göstermektedir.

Egzama Kimlerde Daha Sık Görülür?

Egzama her yaşta görülebilir ancak bazı kişilerde görülme riski daha yüksektir.

Özellikle şu gruplarda egzama daha sık ortaya çıkar:

  • alerjik hastalık öyküsü olan çocuklar

  • ailede egzama bulunan bireyler

  • astım veya alerjik rinit hastaları

  • cildi çok kuru olan kişiler

  • bağışıklık sistemi hassasiyeti olan çocuklar

Egzama çoğu zaman bebeklik veya erken çocukluk döneminde başlar.

Bebeklerde yanaklarda kızarıklık ve kaşıntı şeklinde görülebilir. Daha büyük çocuklarda ise dirsek içleri, diz arkaları ve boyun bölgesinde ortaya çıkabilir.

Çocuklarda Egzama Bulaşıcı Mıdır?

Çocuklarda egzama da bulaşıcı değildir.

Egzamalı bir çocuk:

  • kardeşlerine

  • arkadaşlarına

  • okul ortamındaki diğer çocuklara

hastalığı bulaştırmaz.

Bu nedenle egzaması olan çocukların sosyal yaşamdan uzak tutulması veya izolasyon uygulanması gerekmez.

Ancak bazı durumlarda egzamalı ciltte sekonder enfeksiyonlar gelişebilir. Cilt sürekli kaşındığında bakteri girişi olabilir. Böyle durumlarda tedavi edilmesi gerekir.

Bu nedenle çocuklarda egzama belirtileri görüldüğünde doğru tanı ve tedavi için bir çocuk alerji uzmanı tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Egzama Belirtileri Nelerdir?

Egzama belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Ancak en sık görülen belirtiler şunlardır:

Şiddetli Kaşıntı

Egzama hastalarında en belirgin şikayet egzama kaşıntısıdır. Kaşıntı özellikle gece saatlerinde artabilir.

Cilt Kuruluğu

Egzama hastalarında cilt genellikle çok kurudur ve pul pul dökülebilir.

Kızarıklık

Egzama bölgelerinde cilt iltihabı nedeniyle kızarıklık görülebilir.

Kabuklanma veya Sulanma

İleri durumlarda ciltte kabuklanma veya sıvı sızması oluşabilir.

Kalınlaşmış Cilt

Uzun süreli kaşıma sonucu cilt kalınlaşabilir.

Bu belirtiler özellikle şu bölgelerde görülür:

  • yanaklar

  • dirsek içleri

  • diz arkaları

  • boyun

  • el ve bilekler

Egzama Nasıl Tedavi Edilir?

Egzama tedavisi hastalığın şiddetine, yaşa ve altta yatan nedenlere göre planlanır.

Tedavide amaç:

  • cilt bariyerini güçlendirmek

  • inflamasyonu azaltmak

  • kaşıntıyı kontrol altına almak

  • alerjenlerden korunmak

olmalıdır.

Egzama tedavisinde kullanılan yöntemler şunlardır:

Nemlendirici Tedaviler

Egzama tedavisinin temelini cilt nemlendirme oluşturur. Düzenli kullanılan nemlendiriciler cilt bariyerini güçlendirir.

Medikal Kremler

Doktor tarafından önerilen antiinflamatuvar kremler egzama belirtilerini kontrol altına alabilir.

Alerjen Kontrolü

Bazı çocuklarda egzama belirli alerjenlerle tetiklenebilir. Bu nedenle alerji testi yapılması gerekebilir.

Kişiye Özel Tedavi Planı

Her çocuğun egzaması farklıdır. Bu nedenle tedavi kişiye özel planlanmalıdır.

Prof. Dr. Ahmet Akçay, çocuk alerji uzmanı olarak 2012 yılından bu yana çocuklarda görülen alerjik hastalıkların tanı ve tedavisi üzerine çalışmaktadır.
0-18 yaş arası çocuklarda egzama, astım ve alerjik rinit gibi hastalıkların değerlendirilmesinde modern alerji testleri kullanılmakta ve kişiye özel tedavi planları uygulanmaktadır.

Egzama ile Yaşayanlar Nelere Dikkat Etmeli?

Egzama yönetiminde günlük yaşam alışkanlıkları da oldukça önemlidir.

Egzama hastalarının dikkat etmesi gereken bazı noktalar şunlardır:

  • cildi düzenli nemlendirmek

  • çok sıcak suyla banyo yapmamak

  • tahriş edici sabunlardan kaçınmak

  • pamuklu kıyafetler tercih etmek

  • cildi kaşımamaya çalışmak

  • alerjenlerden korunmak

Bu önlemler egzama ataklarının azalmasına yardımcı olabilir.

Ne Zaman Bir Çocuk Alerji Uzmanına Başvurulmalı?

Bazı durumlarda egzama basit cilt kuruluğundan farklı olabilir ve profesyonel değerlendirme gerektirir.

Şu durumlarda bir çocuk alerji uzmanına başvurmak önemlidir:

  • egzama sürekli tekrarlıyorsa

  • şiddetli kaşıntı varsa

  • ciltte enfeksiyon belirtileri oluştuysa

  • egzama tedaviye rağmen düzelmiyorsa

  • besin alerjisinden şüpheleniliyorsa

Erken tanı ve doğru tedavi ile egzama kontrol altına alınabilir.

Sık Sorulan Sorular

Egzama bulaşıcı mı?

Hayır, egzama bulaşıcı değildir. Bağışıklık sistemi ile ilişkili bir cilt hastalığıdır ve kişiden kişiye geçmez.

Egzama temasla bulaşır mı?

Hayır. Egzaması olan bir kişiye dokunmak veya aynı ortamda bulunmak hastalığın bulaşmasına neden olmaz.

Egzama başkasına geçer mi?

Egzama enfeksiyon hastalığı olmadığı için başkalarına geçmez.

Çocuklarda egzama bulaşıcı mıdır?

Çocuklarda görülen egzama da bulaşıcı değildir. Okulda veya oyun sırasında diğer çocuklara geçmez.

Egzama neden olur?

Egzama genellikle genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi hassasiyeti, cilt bariyeri bozukluğu ve alerjen maruziyeti gibi faktörlerin birleşmesiyle oluşur.

Egzama tamamen geçer mi?

Bazı çocuklarda egzama yaş ilerledikçe azalabilir. Ancak bazı kişilerde kronik olarak devam edebilir ve düzenli bakım gerektirir.

Egzama kaşıntısı nasıl azaltılır?

Nemlendirici kullanımı, doktorun önerdiği kremler ve tetikleyicilerden kaçınmak kaşıntının azalmasına yardımcı olabilir.

Egzama için doktora ne zaman gidilmeli?

Egzama sürekli tekrarlıyorsa, kaşıntı şiddetliyse veya tedavilere rağmen düzelmiyorsa bir çocuk alerji uzmanına başvurulmalıdır.

Sonuç

Egzama bulaşıcı değildir; ancak yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen kronik bir cilt hastalığıdır. Doğru tanı konulabilmesi için alerjik hastalıkların değerlendirilmesi ve gerektiğinde alerji testleri yapılması büyük önem taşır. Erken teşhis ve doğru tedavi ile egzama kontrol altına alınabilir. Bu nedenle çocuklarda egzama belirtileri görüldüğünde bir çocuk alerji uzmanına başvurmak en doğru yaklaşım olacaktır.